Verwoord & Verbeeld

Weblog & portfolio van Julia Kramer – freelance journalist

Slagveldgids houdt herinnering aan WOII levendig

Slagveldgids Joël Stoppels herdenkt de Tweede Wereldoorlog niet alleen op 4 en 5 mei. Onder het motto ‘keeping history alive’ organiseert hij rondleidingen over het voormalige slagveld van Groningen, waar de Canadezen in april 1945 vochten voor de bevrijding van de stad. Met deze battlefield tours wil hij de herinnering aan de oorlog levend houden. “Want zolang de verhalen van de oorlog worden verteld, blijven herinneringen ook bestaan.”

“En terwijl de Canadezen vanuit een portiek de Duitsers onder vuur namen, bood de bewoner van het huis hen koffie aan. In echte porseleinen kopjes. De soldaten namen de koffie dankbaar in ontvangst. Toen zij hem vertelden dat verderop twee van hun kameraden zaten, rende de bewoner de straat over om hen ook koffie te brengen. Geduldig wachtte hij tot ze het op hadden, zodat hij de kopjes weer mee kon nemen.”

Joel Stoppels legt uit

Joel Stoppels legt uit

Geanimeerd vertelt slagveldgids Joël Stoppels (28) deze anekdote vlakbij het kruispunt van de Parkweg en het Emmaviaduct. “Deze gebeurtenis illustreert hoe overdonderd de Groningers waren toen er in de nadagen van de oorlog zo stevig werd gevochten in hun stad. Dit gezicht van de oorlog hadden ze nog niet gezien.”

Slag om Groningen
Het is de Slag om Groningen waar Stoppels aan refereert en deze slag staat ook centraal in de Battlefield Tours die hij sinds het voorjaar van 2012 in Groningen organiseert. De deelnemers van deze wandeltochten treden in de voetsporen van de Canadese troepen, die op 13 april 1945 optrokken vanaf de Paterswoldseweg en de stad Groningen uiteindelijk op 15 april bevrijdden.

Voor de Canadezen was deze slag een van de zwaarste stadsgevechten. Er sneuvelden 43 soldaten en er waren 166 gewonden. “Als je bedenkt dat sommigen eerst in Normandië waren gelegerd en via de Ardennen en Arnhem uiteindelijk in Groningen aankwamen, dan snap je dat ze niet meer stonden te springen om te vechten. Ondanks de angst om te sneuvelen met het einde van de oorlog in zicht, zijn ze toch doorgegaan”, vertelt Stoppels. “Ik vind het belangrijk dat mensen op de hoogte zijn van deze moedige daad.”

Jonge expert
Stoppels heeft zich voornamelijk verdiept in de militaire aspecten van de Tweede Wereldoorlog en hij kan tijdens de tours dan ook elke vraag beantwoorden over tanks, wapens, strategieën en regimenten. Al van kleins af aan is Stoppels geïnteresseerd in de oorlog. “Mijn opa heeft veel meegemaakt in de oorlog en toen ik nog heel klein was vertelde hij mij hier altijd al over.”

Over de strijd om de stad Groningen is lange tijd weinig bekend geweest. De meeste informatie over deze slag heeft Stoppels uit Canadese archieven en regimentsboeken gehaald. “Naarmate het einde van de oorlog naderde, hielden de Duitsers de informatie niet meer goed bij. Het was een ongeorganiseerd zooitje. Gelukkig hielden de Canadezen alles nog wel nauwkeurig bij.”

Verdriet om Fred
Het zijn de ooggetuigenverslagen die Stoppels opleest en de locaties die hij tijdens de tour aandoet die de deelnemers kippenvel

Ter nagedachtenis aan Fred Butterworth

Ter nagedachtenis aan Fred Butterworth

bezorgen. “Ik heb stapels boeken met feitelijke informatie over de oorlog, maar als je hier zo staat besef ik pas echt een beetje wat de oorlog voor mensen inhield”, zegt Jeroen van der Kallen (39) op de stoep van Paterswoldseweg 188. Hier verloor de Canadees Stanley Butterworth zijn broer Fred, toen op 13 april 1945 hun tank stuurloos raakte en dit huis binnen reed. Aan de deur hangt nu een krans en er ligt een foto van Fred. Van der Kallen:  “Dit maakt de oorlog menselijk en persoonlijk, dit is wat mij bij blijft.”

Doorvertellen
Volgens Stoppeld neemt de behoefte aan informatie over de Tweede Wereldoorlog neemt steeds meer toe. Hij merkt dit onder andere aan de populariteit van zijn tours. “De generatie die de oorlog heeft meegemaakt wordt steeds kleiner en de verhalen van de oorlog kunnen niet meer door hen worden doorverteld. Mensen hunkeren des te meer naar informatie over wat er precies is gebeurd en willen het graag voor zich zien.” Katja Wijma (58) beaamt dit. “Ik ken wel wat verhalen, maar pas in combinatie met de locatie en de oude foto’s gaan ze voor mij leven. Nu kan ik het ook aan andere mensen vertellen.”

Onvergetelijke gebeurtenissen
De slagveldgids wil niet alleen verhalen vertellen, ook hoopt hij zijn eigen kennis zoveel mogelijk uit te breiden tijdens de tours. Op het moment dat hij deze wens deelt met de groep, stopt er een man op een scooter. Zonder enige introductie begint hij in plat Gronings te vertellen over zijn herinneringen aan de oorlog. Hij is slecht te verstaan maar zijn boodschap is duidelijk. “Ik woonde in de oorlog tegenover het Stadspark en was pas vijf jaar oud. Ik heb toen dingen meegemaakt die ik nooit meer zal vergeten. Daar denk ik niet alleen op vijf mei aan.”

Dit verhaal is op 6 mei 2013 gepubliceerd op de website http://www.hetnoorden.nu

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op juli 9, 2013 door in Freelance en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: