Verwoord & Verbeeld

Weblog & portfolio van Julia Kramer – freelance journalist

‘Nobelprijs’ voor genetische manipulatie

Het Amerikaanse chemiebedrijf Monsanto heeft donderdag de World Food Prize gewonnen. Het is de eerste keer dat deze ‘Nobelprijs’ voor de landbouw uitgereikt wordt aan een bedrijf dat zich bezighoudt met de genetische manipulatie van voedsel.

De World Food Prize wordt sinds 1987 jaarlijks uitgereikt aan onderzoekers die zich bezighouden met de verbetering van de ‘kwaliteit, kwantiteit en beschikbaarheid’ van voedsel in de wereld. Volgens de jury levert Monsanto, wereldleider op het gebied van bestrijdingsmiddelen en genetische manipulatie van zaden, een belangrijke bijdrage aan de voedselproductie in de wereld. De genetische technieken van het bedrijf zouden leiden tot grotere oogsten, en planten die beter bestand zijn tegen ziektes en de grillen van het huidige klimaat.

Ongeloof
De lovende woorden van de jury leidden tot ongeloof en felle kritiek bij de tegenstanders van de chemiereus. “Mijn mond viel open toen ik las dat Monsanto de World Food Prize heeft gekregen,” zegt Herman van Bekkem. Hij is campagneleider bij Greenpeace Nederland op het gebied van gentech en duurzame landbouw. “Het bedrijf staat juist voor precies het tegenovergestelde. Het brengt de voedselketen in gevaar. Het is onvoorstelbaar dat uitgerekend zij deze prijs winnen.”

Patent op superzaad
De activiteiten van Monsanto leidden onlangs tot grote protesten. Op 25 mei gingen twee miljoen mensen wereldwijd de straat op voor een ‘March Against Monsanto’. Zij protesteerden tegen de patenten van het bedrijf op genetisch gemanipuleerde zaden. Boeren die deze zaden gebruiken zijn gebonden aan strenge regels. Zij moeten elk jaar opnieuw zaden inkopen en mogen de restzaden niet hergebruiken. Ook boeren die geen Monsantozaad gebruiken lopen risico: als er een gepatenteerd Monsanto zaadje op hun akker waait, klaagt het bedrijf deze boer aan. Hij heeft immers geen patentgeld betaald voor deze ‘superzaden’. Door speciale wetgeving wordt Monsanto door de rechter in het gelijk gesteld en gaat de boer failliet.

RoundUp
Van Bekkem maakt zich ook zorgen om de bestrijdingsmiddelen die de multinational produceert. Volgens hem zijn die niet alleen schadelijk voor het milieu, maar zorgen ze er ook voor dat planten resistent worden. Bijvoorbeeld tegen de onkruidverdelger RoundUp. “Monsanto belooft boeren dat ze voordelig uit zijn omdat het gif zo krachtig is dat ze minder hoeven te spuiten. Maar doordat de natuur zich automatisch aanpast aan het middel, worden de gewassen resistent. De boeren moeten dus meer gaan spuiten waardoor het gif een omgekeerd effect heeft”, aldus Van Bekkem.

Wc-eend prijs
“Dit zijn allemaal redenen waarom het bizar is dat Monsanto de World Food Prize heeft gewonnen,” zegt Jori van Cranenburg, vrijwilliger bij A SEED, een activistische organisatie die de oorzaken van milieuproblemen aanpakt. “Maar het verbaast me niet. Monsanto heeft overal connecties, zowel binnen als buiten de landbouwwereld.” Dit geldt ook voor de organisatie van de World Food Prize. Toen die in 2008 vreesde voor het voortbestaan van het symposium waar de prijzen worden uitgereikt, doneerde Monsanto vijf miljoen dollar. Van Bekkem lacht schamper. “Het is alsof een slager zijn eigen vlees keurt. Wc-eend is er niets bij.” Die Wc-eend techniek verbaast Van Cranenburg niet. “Dit is een typische Monsanto-strategie. Het indirecte handelen, ook op dit front, was te verwachten.”

Onwetende consument
Deze onzichtbaarheid van het ‘échte’ beleid van Monsanto is voor de tegenstanders een bron van frustratie. Van Bekkem: “Ook in Nederland is het bedrijf actief, maar vooral achter de schermen. Monsanto sponsort bijvoorbeeld onderzoek van Wageningen Universiteit naar genetische manipulatie. Ook levert het RoundUp gif aan gemeenten om onkruid te bestrijden. Deze gifstoffen sijpelen door in het grondwater.” Voor Heleen Schols was de schaduwaanwezigheid van Monsanto aanleiding om de ‘March Against Monsanto’ in Amsterdam te organiseren. “De consument staat nooit in direct contact met het bedrijf en heeft geen idee van de aanwezigheid van genetisch gemanipuleerde ingrediënten in voedsel”, zegt Schols. “Het hoort allemaal op het etiket te staan, maar dit is lang niet altijd duidelijk.”

Journalisten Welmoed Sijtsma en Amanda Brouwers deden onderzoek naar deze etiketten:

Foto: Anke Teunissen via Hollandse Hoogte

Dit artikel is op 21 juni 2013 gepubliceerd op de website http://www.grondstof.elementweb.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op juli 9, 2013 door in Opdrachten Master Journalistiek en getagd als , , , , .
%d bloggers liken dit: